2026 թվականի Հայաստանի Անշարժ գույքի շուկայի գնման իրավունքների միտումներ և կանխատեսում
Շուկայի սեգմենտավորում
Նախ ասելով անշարժ գույքի շուկա հարկավոր է տարանջատել հիմնական 2 ուղղությունները, որոնք են առաջնային շուկան (նորակառույց շենքերից գնման իրավունքով իրականացված գործարքները) և երկրորդային շուկան (հիմնականում հին բնակֆոնդից կամ նորակառույց շենքերում իրականացված գործարքները որի դեպքում գնորդը չի հանդիսանում գույքի առաջին սեփականատերը)։ Դիտարկելով Հայաստանյան գնման իրավունքով վաճառվող անշարժ գույքի շուկայի առանձնահատկությունները նաև կարևոր ենք համարում տարանջատումը 3 ենթակետերի՝ Երևան, Կոտայք (որտեղ գնման իրավունքի շուկան էական ակտիվ է քան մյուս մարզերում) և մնացած մարզերը։
2026 թվ․ անշարժ գույքի շուկայի գործոններ որոնք ուղիղ ազդում են շուկայի ակտիվության վրա
Պետության կողմից սուպսիդավորման ծրագրերի փոփոխություն
2026 թվականին եկամտահարկի վերադարձի ծրագրի շարունակական կիրառումը բոլոր մարզերում կպահպանի հիփոթեքային գործարքների նկատմամբ հետաքրքրությունը մարզային շուկաներում։ Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ 2027 թվականից ծրագիրը դադարելու է գործել Երևանի մերձակա մարզերում, 2026 թվականի ընթացքում հնարավոր է նկատել ժամանակավոր ակտիվացում մարզերում նորակառույց բնակարանների պահանջարկում՝ հատկապես տարվա երկրորդ կեսին։ Երևանում այս փոփոխությունը չի ունենա էական ազդեցություն, քանի որ ծրագրի հետագա սահմանափակման սպասումները չեն կարող հանգեցնել պահանջարկի որոշակի պասիվացման, և չի դիտարկվի կտրուկ տատանումներ։
Մակրոտնտեսական աճ
Ըստ տարբեր պաշտոնական և միջազգային աղբյուրների՝ 2026 թվականին Հայաստանում կանխատեսվում է 5–5.9% տնտեսական աճ, որը կպահպանի բնակչության եկամուտների հարաբերական կայունությունը և վճարունակ պահանջարկը։ Այս գործոնը դրական ազդեցություն կունենա անշարժ գույքի շուկայի բոլոր հիմնական սեգմենտների վրա՝ նպաստելով ինչպես բնակարանային, այնպես էլ ներդրումային գնումներին։ Երևանում մակրոտնտեսական աճը կաջակցի միջին և բարձր գնային սեգմենտների վաճառքին, իսկ մարզերում այն կարտահայտվի բնակարանների նկատմամբ պահանջարկի աստիճանական աճով՝ պայմանավորված զբաղվածության և տեղական եկամուտների բարձրացմամբ։
Տուրիզմի ԵՎ միջազգային միջոցառումներ
2026 թվականին Հայաստանում ակնկալվում է տուրիստական հոսքերի կայուն պահպանում, ինչպես նաև մի շարք միջազգային քաղաքական, մշակութային և սպորտային միջոցառումների անցկացում, հատկապես Երևանում։ Սա կխթանի ներդրումային պահանջարկը՝ ուղղված կարճաժամկետ և երկարաժամկետ վարձակալությանը ծառայող բնակարաններին։ Երևանում այս գործոնը կունենա միջինից բարձր դրական ազդեցություն, հատկապես Կենտրոն, Արաբկիր, Փոքր Կենտրոն և զբոսաշրջային ենթակառուցվածք ունեցող թաղամասերում գտնվող նորակառույցների նկատմամբ։ Մարզերում ազդեցությունը կլինի ընտրողական, առավելապես արտահայտված Դիլիջան, Ծաղկաձոր, Սևան և տուրիստական այլ գոտիներում, որտեղ հնարավոր է նորակառույց բնակարանների պահանջարկի աճ, սակայն ոչ զանգվածային բնույթով։
Ներքաղաքական տրամադրություններ
2026 թվականին Հայաստանում նախատեսվող խորհրդարանական ընտրությունները կարող են հանգեցնել որոշումների կայացման գործընթացի ժամանակավոր դանդաղեցման, ինչպես պետական կառույցների, այնպես էլ մասնավոր հատվածի մակարդակում։ Այս գործոնը շուկայում հիմնականում կարտահայտվի ոչ թե պահանջարկի կտրուկ անկմամբ, այլ գնման որոշումների հետաձգմամբ, հատկապես տարվա նախընտրական և անմիջապես հաջորդող փուլերում։ Երևանում, որտեղ անշարժ գույքի գործարքները հաճախ ունեն ավելի բարձր արժեք և ներդրումային բնույթ, այս սպասողական տրամադրությունը կարող է ուժեղացնել գնորդների զգուշավորությունը և ժամանակավորապես նվազեցնել գործարքների ակտիվությունը։ Մարզերում ազդեցությունը սպասվում է ավելի սահմանափակ, քանի որ բնակարանների ձեռքբերումը հիմնականում պայմանավորված է բնակարանային անհրաժեշտությամբ և ավելի քիչ է կախված քաղաքական գործընթացներից։։
Ինֆլյացիա
2026 թվականին սպասվում է կառավարվող ինֆլյացիա, որը չի գերազանցի Կենտրոնական բանկի թիրախային միջակայքը։ Սա թույլ կտա պահպանել շինարարական ծախսերի հարաբերական կայունությունը՝ առանց գների կտրուկ տատանումների։ Երևանում ինֆլյացիայի ազդեցությունը կլինի չեզոքից թույլ բացասական, քանի որ գների աճի հնարավորությունը սահմանափակված է գնորդների վճարունակությամբ։ Մարզերում, որտեղ գնային զգայունությունը ավելի բարձր է, նույնիսկ փոքր ինֆլյացիոն ճնշումը կարող է դանդաղեցնել վաճառքը, սակայն էական անկում չի սպասվում։
Վարձակալական շուկա՝ ներդրումային պոտենցիալ
2026 թվականին վարձակալական շուկան կշարունակի անցում կատարել բարձր եկամտաբերությունից դեպի կայուն եկամտաբերության փուլ։ Վարձավճարների աճի տեմպը զգալիորեն կդանդաղի, իսկ որոշ հատվածներում հնարավոր է նույնիսկ որոշակի նվազում։ Երևանում այս միտումը կնվազեցնի ներդրումային պահանջարկը նորակառույցների նկատմամբ, հատկապես այն դեպքերում, երբ վարձակալական եկամուտը չի ծածկում հիփոթեքային վճարները։ Մարզերում վարձակալական շուկայի ազդեցությունը կմնա սահմանափակ, բացառությամբ տուրիստական գոտիների, որտեղ կարճաժամկետ վարձակալությունը կշարունակի պահպանել հետաքրքրություն։
Տուն Էքսպո (մարտ 2026)
2026 թվականի մարտ ամսին նախատեսվող «Տուն Էքսպո» ցուցահանդեսը հանդես կգա որպես անշարժ գույքի շուկայի կարճաժամկետ ակտիվացնող գործոն, որը տևում է հիմնականում 3-4 ամիս, հատկապես նորակառույց բնակարանների հատվածում։ Ցուցահանդեսը կմիավորի կառուցապատողներին, բանկերին և գնորդներին մեկ հարթակում՝ բարձրացնելով շուկայի տեսանելիությունը և տեղեկացվածությունը։ Երևանում «Տուն Էքսպո»-ի ազդեցությունը կարտահայտվի հետաձգված պահանջարկի մասամբ ակտիվացմամբ, հատկապես այն գնորդների շրջանում, որոնք գտնվում են ընտրության փուլում և սպասում են համեմատական առաջարկների, ակցիաների կամ հիփոթեքային պայմանների պարզեցման։ Սա կարող է բերել գործարքների կարճաժամկետ աճի։ Մարզերում «Տուն Էքսպո»-ի ազդեցությունը կլինի ավելի սահմանափակ, սակայն այն կարող է նպաստել մարզային նորակառույց նախագծերի ճանաչելիության բարձրացմանը և որոշ դեպքերում խթանել պահանջարկը այն գնորդների շրջանում, ովքեր դիտարկում են Երևանից դուրս բնակարան ձեռք բերելու հնարավորությունը՝ սուբսիդավորման ծրագրերի և մատչելի գների համադրությամբ։ «Տուն Էքսպո»-ն դիտարկվում է որպես անշարժ գույքի շուկայի ակտիվացման առանցքային շարժիչ գործոններից մեկը։ 2026 թվականին դրա անցկացումը մարտ ամսին կհանգեցնի շուկայի էական ակտիվացման ոչ միայն ցուցահանդեսին հաջորդող կարճաժամկետ փուլում, այլ նաև կունենա ավելի երկարատև ազդեցություն՝ պայմանավորված տարվա սկզբից ձևավորվող սպասումներով։ Այս հանգամանքը կխթանի կառուցապատող ընկերություններին դեռևս տարվա մեկնարկից մշակել և ներկայացնել հատուկ առաջարկներ, զեղչային փաթեթներ և հիփոթեքային համագործակցության նոր ձևաչափեր՝ ուղղված Տուն Էքսպոյին մասնակցությանը։ Արդյունքում շուկայի ակտիվացումը կսկսվի ավելի վաղ փուլում և կդրսևորվի ոչ միայն ցուցահանդեսի ընթացքում, այլև դրանից առաջ և հետո՝ նպաստելով պահանջարկի աստիճանական, բայց կայուն աճին։
Եզրակացություն
Ամփոփելով և վերլուծելով նախորդ տարիների փորձը, ինչպես նաև համադրելով վերոգրյալ գործոնների ազդեցությունները կանխատեսում ենք շուկայում հետևյալ փոփոխությունները՝ Ըստ մեր կանխատեսման 2026 թվականին Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցվելու է գնման իրավունքի 12 700 գործարք։ Գնման իրավունքի շուկան Երևանում կազմելու է 6 600 որը շուկայի 52 %-ն է իսկ մարզերում 6 100 որը կազմում է 48%-ը։
